Als inhoudelijke voorbereiding en aanloop van Niemandsland, organiseert Studium Generale van de Universiteit Utrecht, in samenwerking met de vakgroep Duits in de weken voorafgaand aan Niemandsland, iedere maandagavond om 20.00 uur de gratis toegankelijke vijfdelige lezingenreeks Oost en West. Deze eindigt op maandag 9 november met een lezing van Cox Habbema, die als actrice lang in de DDR werkte.

Tijdens Niemandsland biedt Studium Generale een extra programma in de Senaatszaal, met twee interessante thema’s van jonge UvA en UU afgestudeerden: Marlise Huijzer spreekt over DDR-producten, Leonor Jonker over rockcultuur en repressie.

Als schrijfster van 'Der moderne Ossi und sein Ostprodukt' verzorgt Marlise Huijzer een lezing over de fascinatie van jongeren voor DDR-producten. Leonor Jonker, schrijfster van het recent verschenen overzichtsboek over de Berlijnse muziekhistorie, (Muziekreis door het Berlijn van toen en nu: Van jazzhel tot technohemel) vertelt over de eeuwig gespannen relatie van het DDR-regime met pop- en rockmuziek.

Ostalgie - het terugverlangen naar het dagelijkse leven en de cultuur van de DDR - is de laatste jaren in Duitsland schering en inslag. Als schrijfster van 'Der moderne Ossi und sein Ostprodukt. Die bedeutung ehemaliger DDR Produkte für jugendliche in Ost Deutschland', verzorgt Marlise Huijzer een lezing over de fascinatie voor DDR-producten. Ze doet daarbij een boekje open over de betekenis van de DDR-producten voor de Oostduitse jeugd; van Rottkäppchen-sekt tot Spreewaldgurken.

Leonor Jonker vertelt over de eeuwig gespannen relatie van het DDR-regime met pop- en rockmuziek. Ze doet dit uiteraard inclusief vele beeld- en geluidsfragmenten. Na afloop van haar tweede lezing volgt tevens de officiële presentatie van haar boek over de Berlijnse muziekhistorie, ‘Een muziekreis door het Berlijn van toen en nu: Van jazzhel tot technohemel’.

Deze wordt luister bijgezet door de documentaire ‘Für Mick Jagger in den Knast’, over de mythe dat de Rolling Stones,vlak na het befaamde dakconcert van de Beatles, een spontaan concert zouden geven op het dak van het (nabij de Muur gelegen) Axel Springer gebouw in West-Berlijn. Talloze Oost-Berlijnse jongeren stroomden toe om vanaf Oost-zijde een glimp op te vangen. En werden vervolgens en masse ingerekend. Filmvertoning i.s.m. Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur, Berlijn. Duitstalig programma.

Wie aan Herman van Veen denkt, heeft direct beelden op zijn netvlies en liedjes in zijn hoofd. Vrijwel geen Nederlander zal bij hem echter denken aan de DDR. En dat terwijl Utrechter Van Veen voor vele Oost-Duitsers van grote invloed is geweest. Niet alleen kwamen zijn platen officieel uit op staatslabel Amiga (wat slechts weinig westerse artiesten gegund was), ook gaf hij er regelmatig optredens.

Zo ook op 4 oktober 1989, toen hij het publiek in de Oost-Berlijnse Werner Seelenbinder Halle toesprak met kippenvelopwekkende woorden: ‘Dames en heren. Vanavond ga ik de Muur wegzingen’. Woorden die journaliste Marion Brasch eerder die dag ook al hoorde, toen ze een interview met Van Veen deed voor de DDR-radio. Haar eigen loopbaan riskerend, liet ze de woorden de ether inslingeren.

Exclusief voor Kultursonntag Niemandsland komt Van Veen rechtstreeks uit zijn Duitse tour over naar zijn geboortestad, om jullie te vertellen over zijn bijzondere ervaringen in het gescheiden Berlijn. En om voor het eerst sinds 1989 de bewuste journaliste weer te treffen. We hangen nu al aan hun lippen.

Let op: deels Duitstalig programma.